Xem: 4725|Trả lời: 4
Thu gọn cột thông tin

Bộ Nguồn Máy Tính(psu)

[Lấy địa chỉ]
Đăng lúc 4-10-2008 09:17 PM | Xem tất |Chế độ đọc

Mời bạn đăng ký để giao lưu kết bạn nhé <3

Bạn phải đăng nhập để xem được nội dung, nếu bạn chưa có tài khoản? hãy Đăng ký

x

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

POWER SUPPLY UNIT – PSU
I. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA PSU:
Các thiết bị điện tử gia dụng hay chuyên dùng không thể sử dụng trực tiếp dòng điện xoay chiều (AC) từ lưới điện được mà phải thông qua bộ chuyển đổi nhằm hạ thế và chuyển thành dòng điện một chiều (DC) cung cấp cho các linh kiện điện tử trong thiết bị đó. Các bộ chuyển đổi này được gọi chung là bộ nguồn của thiết bị. Không ngoại lệ, máy vi tính cũng có bộ nguồn riêng của mình, vậy bộ nguồn máy tính có gì khác biệt so với các bộ nguồn thông thường?
Bộ nguồn là một thiết bị phần cứng quan trọng, cung cấp năng lượng hoạt động cho toàn hệ thống. Với hàng loạt công nghệ mới chạy đôi hoặc "2 trong 1" như RAM Dual Channel, đĩa cứng RAID, đồ họa SLI/CrossFire, CPU DualCore... Bộ nguồn càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết bởi nó quyết định sự ổn định của hệ thống, tuổi thọ của các thiết bị phần cứng khác. Gánh nặng này đã vượt quá khả năng "chịu đựng" của những bộ nguồn không tên tuổi trên thị trường, kể cả những bộ nguồn noname được dán nhãn công suất lên đến “600 - 700W”?????.
Nếu không cung cấp đủ công suất điện cho hệ thống, bạn sẽ phải thưởng thức vô số các lỗi… từ trên trời rơi xuống! Nhẹ thì máy chạy ì ạch, các game yêu thích bị đứng hình liên tục,… Nặng một chút thì máy đang chạy, tự nhiên khởi động lại hoặc khởi động không được,... trường hợp xấu nhất là cả hệ thống ”đi toi” kéo theo nhiều thiết bị “yêu quí” khác phải đi “nằm viện”. Dễ thấy nhất và các ví dụ điển hình là các tụ trên các mainboard thường phồng rộp lên, hoặc VGA cạc của bạn bị vỡ hình xuất hiện các ký tự lạ... Nguyên nhân chẩn đoán được lúc này là một phần do thủ phạm bộ nguồn gây ra. Chính vì vậy, việc lựa chọn một bộ nguồn thích hợp với hệ thống là điều bạn cần xem xét và tính toán khi chọn mua máy tính. Đặc biệt đối với những linh kiện cao cấp như phần cứng máy tính những bộ nguồn chất lượng kém ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến độ bền và tuổi thọ linh kiện, đây là những tác hại mà người dùng chỉ nhận biết được sau một thời gian sử dụng nhất định..
Việc lựa chọn bộ nguồn đã không được người tiêu dùng Việt Nam quan tâm đúng trong một thời gian dài ngay cả đối với những người am hiểu về kỹ thuật máy tính. Hoặc người tiêu dùng chỉ lựa chọn sản phẩm qua nhãn mác, cảm tính của mình cũng như hình thức bề ngoài mà chưa thực sự nắm bắt được những thông số kỹ thuật của nhà sản xuất cung cấp kèm theo sản phẩm (tất nhiên còn tuỳ thuộc độ trung thực vào nhà cung cấp hoặc sản xuất – được đảm bảo chắc chắn từ những sản phầm và nhà sản xuất có tên tuổi..).

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng


                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

Bên trong một bộ nguồn.

II. BỘ NGUỒN MÁY TÍNH NÓ LÀ GÌ?
Hiện nay có 3 dạng chuyển đổi năng lượng điện thông dụng sau:
Chuyển từ AC sang DC: thường dùng làm nguồn cấp cho các thiết bị điện tử (adaptor, sạc pin…).
Chuyển từ DC sang DC (Convertor): chuyển đổi điện thế DC ra nhiều mức khác nhau.
Chuyển từ DC sang AC ( Invertor): thường dùng trong các bộ lưu điện dự phòng (UPS,…).
Các thành phần một bộ nguồn thông thường hoàn chỉnh sẽ có bao gồm các thành phần:
+ Bộ biến áp: hạ áp của điện lưới xuống một mức thích hợp cho thiết bị. Điện thế ra của biến áp vẩn là dạng điện xoay chiều nhưng có mức điện áp thấp hơn. Nó còn có nhiệm vụ cách ly cho thiết bị với điện thế lưới.
+ Bộ nắn điện (chỉnh lưu): chuyển đổi điện thế xoay chiều thành một chiều (DC). Chỉnh lưu còn gợn sóng, các mạch điện tử trong thiết bị chưa thể sử dụng được điện thế này.
+ Bộ lọc chỉnh lưu: thành phần chính là tụ điện có nhiệm vụ giảm gợn sóng cho dòng điện DC sau khi được chỉnh lưu.
+ Bộ lọc nhiễu điện: để tránh các nhiễu và xung điện trên lưới điện tác động không tốt đến thiết bị, các bộ lọc sẽ giới hạn hoặc triệt tiêu các thành phần này.
+ Mạch ổn áp: ổn định điện áp cung cấp cho thiết bị khi có sự thay đổi bởi dòng tải, nhiệt độ và điện áp đầu vào.
+ Mạch bảo vệ: làm giảm các thiệt hại cho thiết bị khi có các sự cố do nguồn
điện gây ra (quá áp, quá dòng, …).
Một bộ nguồn lý tưởng là bộ nguồn có điện áp ra ổn định, bằng phẳng, không gợn sóng (tương tự như dòng điện được tạo ra từ các bộ pin), không toả nhiệt và có hiệu suất đạt 100%. Bộ nguồn trong máy tính còn được gọi bằng tên khác là PSU ( Power Supply Unit ) là nơi cung cấp năng lượng chính cho hệ thống máy tính. Tất cả các bộ nguồn của máy tính đều hoạt động dựa theo nguyên tắc nguồn chuyển mạch tự động (switching power supply) với cách thức hoạt động như sau: điện xoay chiều từ lưới điện được bộ chỉnh lưu nắn thành dòng điện một chiều chỉnh lưu. Dòng điện này được các bộ lọc gợn sóng (tụ điện có dung lượng lớn) làm cho bằng phẳng lại thành dòng điện một chiều cấp cho cuộn sơ cấp của biến áp xung (transformer).
Dòng điện nạp cho biến áp xung này được điều khiển bởi công tắc bán dẩn (transistor switching). Công tắc bán dẩn này hoạt động dưới sự kiểm soát của khối dò sai / hiệu chỉnh, từ trường biến thiên được tạo ra trên biến áp xung nhờ công tắc bán dẩn hoạt động dựa trên nguyên tắc điều biến độ rộng xung (PWM-Pulse Width Modulation). Xung điều khiển này có tần số rất cao từ 30~150Khz (tức là có từ 30 ngàn ~150 ngàn chu kỳ trong một giây). Tần số này được giữ ổn định và độ rộng của xung sẽ được thay đổi khi có sự hiệu chỉnh từ bộ dò sai / hiệu chỉnh. Từ trường đó cảm ứng lên các cuộn dây thứ cấp tạo ra các dòng điện xoay chiều cảm ứng (dạng xung) sẽ được các bộ chỉnh lưu sơ cấp nắn lại lần nữa. Sau đó, qua các bộ lọc sơ cấp, dòng điện một chiều tại đây đã sẵn sàng cho các thiết bị sử dụng.
Để nhận biết được sai lệch về điện áp hay dòng điện của các đường điện thế ở các ngõ ra, từ đây sẽ có một đường hồi tiếp dò sai (feedback) đưa điện áp sai biệt về bộ dò sai / hiệu chỉnh. Khối này nhận các tín hiệu sai biệt và so sánh chúng với điện áp chuần, sau đó tác động đến công tắc bán dẩn bằng cách gia giảm độ rộng xung để hiệu chỉnh lại điện thế ngõ ra (ổn áp) hay cắt xung hoàn toàn làm bộ nguồn ngưng “chạy” trong các chế độ bảo vệ. Ưu điểm của bộ nguồn switching là gọn nhẹ (do hoạt động ở tần số cao nên có các linh kiện nhỏ gọn hơn), hiệu suất cao và có giá thành thấp.
III. CÁC ĐƯỜNG ĐIỆN THẾ CHUẨN TRONG BỘ NGUỒN:
-12V: cung cấp chủ yếu cho cổng song song (serial port-COM) và các chip khuếch đại âm thanh cần đến nguồn đối xứng +/-12V. Đường này có dòng thấp dưới 1A (Ampe).
-5V: hiện nay các thiết bị mới không còn dùng đường điện này nữa. Lúc trước, nó được dùng cung cấp điện cho card mở rộng dùng khe cắm ISA. Đường này cũng có dòng thấp dưới 1A.
0V: còn được gọi là đường dùng chung (common) hay đường đất (ground). Đường này có hiệu điện thế bằng 0V. Đó là mức nền cho các đường điện khác thực hiện trọn vẹn việc cung cấp dòng điện cho thiết bị.
+3.3V: là đường cung cấp chính cho các chip, bộ nhớ (memory), một số thành phần trên bo mạch chủ, card đồ họa và các card sử dụng khe cắm PCI.
+5V: đường điện được dùng phổ biến nhất trong máy tính cung cấp điện chủ yếu cho bo mạch chủ, các CPU đời cũ, các chip (trực tiếp hay gián tiếp) và các thiết bị ngoại vi khác. Hiện nay các CPU đã chuyển sang dùng đường điện thế 12V.
+12V: chủ yếu sử dụng cho các động cơ (motor) trong các thiết bị lưu trữ, ổ quang , quạt, các hệ thống giải nhiệt và hầu hết các thiết bị đời mới hiện nay đều sử dụng đường điện 12V CPU PIV, Althlon 64, dual core AMD, Pentium D, VGA ATI, NVIDIA SLI, ATI Crossfire..
+5VSB (5V Standby): là nguồn điện được bộ nguồn cấp trước, dùng phục vụ cho việc khởi động máy tính, nguồn điện này có lập tức khi ta nối bộ nguồn vào nguồn điện nhà (AC). Đường điện này thường có dòng cung cấp nhỏ dưới 3A.
IV. CÔNG SUẤT GIỮA CÁC ĐƯỜNG 3.3V, 5V, 12V LIÊN QUAN GÌ NHAU?
Các bộ nguồn chuẩn AT thường có công suất các đường 3.3V và 12V thấp. Hiện nay với các bộ nguồn sử dụng chuẩn ATX, các đường này có công suất khá cao và tương đương nhau. Hệ số công suất của ba đường chính này được mô tả trong hướng dẫn thiết kế chuẩn ATX12V phiên bản 2.2. Hiện nay, bộ nguồn có công suất cao là nhờ chủ yếu dựa vào đường 12V có dòng ra cao hơn các bộ nguồn cũ nhằm đáp ứng nhu cầu “ngốn”điện của các CPU mới. Tuy nhiên công suất trên các đường điện 3.3V, 5V và 12V có sự liên quan với nhau.
Ví dụ với một bộ nguồn có tổng công suất danh định là 430W, thoạt nhìn ta sẽ thấy có sự bất hợp lý vì khi công suất tính dựa vào bảng mô tả của nhà sản suất thì tổng công suất phải là 666.9W. Nếu chú ý một chút, ta sẽ thấy công suất tối đa của đường 3.3V và 5V bằng 230W, 12V bằng 336W. Sự thật ở đây là khi hai đường công suất 3.3V và 5V đạt 230W thì đường 12V chỉ đạt được công suất 172W hoặc ngược lại nếu đường 12V đạt công suất 336W thì hai đường còn lại chỉ còn 66W ! . Quy luật bù trù công suất trên là do phụ thuộc vào khả năng cung cấp công suất tối đa của biến áp xung và do ba đường điện chính này có sự liên hệ mật thiết với nhau. Nên hiện nay, đối với các giá trị công suất được in trên các nhãn của bộ nguồn thường có hai dạng là công suất tối đa (maximum) hay công suất đỉnh (peak) là công suất tối đa mà bộ nguồn có thể đáp ứng được trong một khoảng thời gian nhất định và công suất hiệu dụng total power) hay công suất liên tục (continuous) là công suất mà bộ nguồn có thể hoạt động liên tục an toàn.
Lời khuyên: bạn chỉ nên tin khoảng 90% những gì ghi trên bộ nguồn và các thông số trên chỉ áp dụng cho các bộ nguồn có chất lượng tốt như Acbel, Cooler Master, Gigabyte...

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng
Đăng lúc 4-10-2008 10:57 PM | Xem tất
Mình không phải là dân điện tử nên không biết nhiều thuật ngữ và cấu trúc của nguồn. Nhưng cũng xin bổ xung thêm vài điều về bộ nguồn nói chung và nguồn cho các thiết bị xung số nói riêng.
  Bộ nguồn là nơi cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động của thiết bị. Nguồn yếu hoặc thừa đều có hại. Giống như ta phải làm việc lúc đói, dễ cáu bẳn, dễ phạm sai lầm. Nguồn yếu cũng vậy, đặc biệt là với thiết bị xung số, khi không đủ điện áp để phân biệt giữa ngưỡng của 2 mức lôgic 0-1. Mà các bạn biết rồi, máy tính phải xử lý hàng tỷ bit 0 hoặc 1, chỉ cần 1 bit sai là treo ngay. Hơn nữa tất cả các phần công suất (P) rất nhạy với nguồn, dù điện áp (U) hay dòng (I) thay đổi đều ảnh hưởng như nhau. Thiết bị là không đổi coi như có trở tải là R thì P=U.I=U^2/R = I^2.R tức là tỷ lệ bình phương với U hoặc I. Do vậy khi nguồn yếu thì các phần công suất sẽ nóng và chết trước các phần lôgic. Phần công suất có ở mọi nơi trên máy tính, chính bộ nguồn cũng là 1 phần công suất. Nguồn yếu mà chết bộ nguồn là may nhất (cỡ 300K) chứ chết ổ cứng, card đồ hoạ hoặc màn hình thì ...
  Chính nguồn mạnh lại ít gây hỏng hóc nhất vì hiện nay bộ ổn áp trong nguồn đã được hoàn thiện. Nguồn mạnh thường thì chỉ chết ổn áp nguồn và lúc đó mạch bảo vệ nguồn sẽ có đủ thời gian cách ly thiết bị. Trong hầu hết nguồn máy tính đều có 1 bộ lưu điện nhỏ. Khi bị mất điện hoặc có trục trặc, bộ lưu điện này có thể cung cấp năng lượng với công suất tiêu thụ danh định trong khoảng thời gian tối thiểu là 17/1000 giây (17microsec). Thời gian này càng dài càng tốt.
Tuy nhiên nguồn mạnh cũng như nguồn yếu người dùng đều phải chịu sự tổn hao năng lượng.
  Hầu hết các bộ nguồn cho thiết bị dân dụng (tivi, máy tính, sạc điện thoại...) đều dùng nguồn switching. Nguồn  switching dùng biến áp cao tần vừa nhỏ gọn vừa dễ điều khiển. Công suất nguồn phụ thuộc vào biến áp cao tần, chất lượng bộ nguồn phụ thuộc 2 yếu tố là phần điều khiển+ổn áp đầu ra và phần quan trọng không kém là các mạch bảo vệ (quá nhiệt, chập mạch, lưu điện và cách ly thiết bị) đi kèm.
  Mình không phải là dân điện tử nên không phân biệt được thuật ngữ công suất danh định (hay định mức) và công suất đỉnh (maximum) mà người ta hay ghi lên trên bộ nguồn. Công suất danh định là công suất làm việc ở khoảng 2/3 công suất thiết kế của bộ nguồn. Công suất đỉnh là công suất làm việc tối đa của bộ nguồn trong 1 khoảng thời gian nào đó (mình không có con số chính xác theo luật nhưng có thể là vài cho đến cỡ 10 phút). Cùng 1 bộ nguồn nếu có biện pháp toả nhiệt tốt nó có thể cung cấp công suất cao hơn so với không toả nhiệt đến vài chục phần trăm mà không ảnh hưởng đến độ bền. Do vậy nếu mua nguồn thì cũng cần phải để ý đến các cánh tản nhiệt trên các con sò công suất và quạt nguồn.
  Trong máy tính tất cả các nguồn điện áp (âm dương) 3.3, 5 và 12 đều quan trọng tương đương nhau. Tuy nhiên có sự ưu tiên cho 2 đường +3.3 và +12V. Độ ổn định của nguồn 3.3 là quan trọng vì nó liên quan đến mức lôgic. Khi có biến động, người ta sẽ san công suất từ nguồn 12 cho nó. Nguồn 12V thường cung cấp cho các động cơ dây quấn như các ổ đĩa, quạt. Nó chịu được sự thay đổi lớn, đặc biệt là khi các động cơ khởi động, nó cần công suất lớn hơn danh định 5-7 lần trong thời gian khởi động.
  Vì vậy bác nào hiểu biết thuật ngwx và bộ nguồn,  bày cho mọi người cách chọn bộ nguồn hợp lý dựa vào các thông số ghi trên nhãn mác nhé. Hoặc ít nhất là phân biệt và hiểu được các thông số ghi trên nhãn như ký hiệu như thế nào là công suất danh định/công suất đỉnh, thời gian lưu điện, hiệu suất của bộ nguồn....
Đăng lúc 5-10-2008 02:08 AM | Xem tất
Bài viết rất có ích, hy vọng bạn sẽ tiếp tục đóng góp nhiều cho TTYB. Thank!
Đăng lúc 5-10-2008 08:04 AM | Xem tất
cái kia đọc chẳng hiểu mấy , nhưng nghe anh traitimvietnam nói thì dễ hiểu hơn
Đăng lúc 22-1-2010 10:49 AM | Xem tất
Trả lời 1# enthusiast
anh ơi e hỏi tí nhé, cái nguồn của em nó bị hỏng cái cầu chì, em thay cái khác cắm điẹn vào nó lai bị cháy, làm thế nào bây giờ???
Bạn phải đăng nhập mới được đăng bài Đăng nhập | Đăng ký

Quy tắc điểm

Hosting chuyên nghiệp by VTHOST.
Truyen tai iWIN | , > Quảng cáo liên hệ admin@traitimyenbai.net

Phòng tối|Lưu trữ|Diễn đàn Yên Bái Community Guidelines |

GMT+7, 23-12-2014 07:29 AM , Processed in 0.114120 second(s), 23 queries .

Powered by Discuz! X3.2

© 2001-2013 Comsenz Inc.

Trả lời nhanh Lên trên Trở lại danh sách