Xem: 11891|Trả lời: 7
Thu gọn cột thông tin

Bản sắc văn hóa dân tộc là gì? Làm thế nào giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc?

[Lấy địa chỉ]
Đăng lúc 29-7-2009 09:51 AM | Xem tất |Chế độ đọc

Mời bạn đăng ký để giao lưu kết bạn nhé <3

Bạn phải đăng nhập để xem được nội dung, nếu bạn chưa có tài khoản? hãy Đăng ký

x
Bản sắc dân tộc là cụm từ được dùng nhiều bậc nhất thập kỷ này. Tuynhiên theo tôi nó không phải là một khái niệm có một nội hàm thống nhấtmà có nhiều lớp khái niệm với các tầng nội hàm khác nhau.

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

   Xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc là một khẩu hiệu chínhtrị, giống như trước đây có khẩu hiệu dân tộc-khoa học-đại chúng đượcbiến thành chủ trương và chính sách đường lối áp dụng vào công tác quảnlý văn nghệ, thậm chí nhiều lúc người ta còn muốn cụ thể hóa vào phươngpháp sáng tác của mỗi tác giả, tác phẩm. Thực tế chứng minh rằng khôngtác giả nào có thể chuyển hóa khẩu hiệu đó vào tác phẩm mà không thấtbại. Các tác phẩm, tác giả thành công thì thường từng "vướng", "chệch","không bám sát" khẩu hiệu đó: Kịch của Tào Mạt, Nguyễn Đình Thi, LưuQuang Vũ... thơ Hoàng Cầm, Lê Đạt, Bùi Giáng... tranh Nguyễn Sáng, Bùixuân Phái, Nguyễn Tư Nghiêm..., nhạc Văn Cao, Phạm Duy, Trịnh CôngSơn... và văn của nhiều người... Đơn giản vì thời thế thay đổi thì khẩuhiệu chính trị phải thay đổi. Chính trị cần có chủ trương đường lối vănhóa văn nghệ của mình để định hướng và quản lý cụ thể đời sống văn hóa,sự "tiêu dùng" văn nghệ của dân. Còn văn nghệ có quy luật sáng tạo độclập tương đối của nó. Nếu trước đây có các tác giả muốn tác phẩm cụ thểcủa mình đạt chuẩn dân tộc-khoa học -đại chúng thì hiện nay không ai"quyết chí", nhăm nhăm làm cho tác phẩm của mình "đậm đà bản sắc dântộc" cả. Đó là vì sáng tác bây giờ là tự do cá nhân và chính trị bâygiờ cũng không muốn áp đặt công thức nào cho sáng tác nữa. Đó là một sựtiến bộ của xã hội hơn là của văn nghệ. Cũng không thể phủ nhận tronglịch sử xã hội luôn có dòng văn nghệ dấn thân, nhiều nhà văn nghệ làmchính trị và ngược lại. Họ có thể gặp những vinh quang và cay đắngđương thời nhưng nói chung thời gian rất công bằng. Các giá trị vănnghệ và các thành công chính trị lại được tách bạch và đánh giá đúnglại. Vậy bản sắc dân tộc trong khẩu hiệu đó là gì, và thế nào là đậm đàvới tư cách là hai phạm trù chính trị? Các nhà chính trị cho chúng mộtnội hàm và cụ thể hóa chúng trong lập pháp và hành pháp. Còn người sángtác (như tôi) chỉ có thể thực hiện tốt chủ trương chính sách ấy bằngcách không vi phạm pháp luật và quy chế quản lý văn nghệ mà thôi. Ngoàira thực tình tôi không thể/biết làm gì hơn với/cho khẩu hiệu đó. Cácnhà khoa học xã hội giúp các nhà chình trị đưa ra các định nghĩa ứngdụng tùy thời. Nếu ở giai đoạn sau do thời thế quy định Đảng, chính phủthay chủ trương khác không dùng khẩu hiệu này nữa thì "khái niệm khoahọc ứng dụng này" cũng sẽ lỗi thời để trở thành một trường hợp hẹp.

Tôi nghĩ rằng khi nêu khẩu hiệu này các nhà chính trị muốn bảo vệ vănhóa Việt Nam trước nguy cơ bị nô dịch bởi văn hóa đại chúng ngoại lai,tránh các tệ nạn mà giao lưu văn hóa mới có thể mang tới đồng thời gìngiữ những di sản tốt đẹp cần phát huy của cha ông ta. Đó là chủ trươngđúng mà người sáng tác như tôi nhiệt tình ủng hộ.

Bản sắc văn hóa quốc gia, vùng miền nằm trong chiến lược đa dạng vănhóa toàn cầu, như đa dạng sinh học, là khái niệm được các nhà văn hóahọc và các nhà hoạt động văn hóa quốc tế nêu ra, được Liên Hiệp quốcủng hộ. Nó là sản phẩm hậu hiện đại đề cao yếu tố địa phương, bản địa.Nội dung chủ yếu là sự khác biệt, tính độc đáo, thậm chí là viễn dị củavăn hóa du lịch, văn hóa đại chúng cùng sự đề cao những di sản độc đáocủa mỗi nước, mỗi vùng miền. Nguy cơ bị "nô dịch văn hóa" của các nướcnghèo, sự đại chúng hoá toàn cầu các biểu hiện và thành tựu văn hóa cácnước giàu có nguy cơ xóa nhòa, bào mòn đa dạng văn hóa trên trái đất.Với người dân nó bao gồm cả các thói quen ứng xử, tập tục, văn nghệ dângian, lễ hội... Với các chính phủ là các chính sách biện pháp bảo vệ disản, bảo hộ văn hóa, văn nghệ trong nước từ điện ảnh, truyền hình, sânkhấu truyền thống tới các dòng nhạc bản địa hay các môn mỹ thuật dângian, làng nghề thủ công... Khái niệm này cũng khích lệ sự giao lưu vănhóa có nhấn mạnh các nét độc đáo bản địa. Sự phát triển kinh tế trongbối ảnh toàn cầu hóa, chuyển giao công nghệ nhanh chóng và sự dư thừasản phẩm cũng đòi hỏi hàng hóa có bản sắc quốc gia vùng miền để dễ bánhơn.

Đối với một cộng đồng người- nguồn nhân lực thì bản sắc dân tộc có lẽlà những đặc điểm tính cách, phẩm chất đã cố kết trong lịch sử, qualịch sử cụ thể của mỗi quốc gia được đúc kết và khái quát hóa để khơidậy hay triệt tiêu đi trước nhu cầu tiến hóa, phát triển của đươngthời. Thường những đặc điểm này không hoặc khó được định lượng mà chỉ"chung chung" song lại có giá trị như một "thương hiệu" và rất có hiệuquả khi xây dựng lòng tự hào dân tộc. Nó cũng được các chuyên gianghiên cứu để ứng dụng trong các chiến lược phát triển nguồn nhân lực(thí dụ như ta hay nói: người Đức chính xác và kỷ luật, người Hoa thựcdụng và khôn khéo, người Nhật đoàn kết và trung thành, người Tây BanNha cuồng nhiệt và nghệ sĩ...) Có hai luồng song song khi nghiên cứucác đặc tính này: Một là đề cao các bản tính tốt như nói người Việtthông minh, cần cù, giỏi biến hóa, ứng biến, hiếu hòa, dễ tha thứ...Hai là vạch ra các thói hư tật xấu để "chừa" dần đi như háo danh, thiểncận, hay đố kị, không đoàn kết trong kinh doanh, không chịu học đến nơiđến chốn, kém khả năng tư biện trừu tượng hóa... Và cái lý thú làthường một đặc tính "tốt" (tức hợp với thời thế cụ thể) thường đi liềnvới một đặc tính "xấu" (không hợp thời). Kỷ luật quá thì giáo điều,giỏi ứng biến quá thì thiếu triết học và chiến lược, học lỏm giỏi, họcthi giỏi thì dễ tự vừa lòng và thiếu sáng tạo bất ngờ, đột phá, hiếuhòa quá thì dễ xuê xoa... Cá nhân tôi vẫn cho rằng các đặc tính, bảntính của người Việt tùy thuộc và thể hiện ở các mẫu người Việt đã hìnhthành trong lịch sử cụ thể mà tôi đã trình bày: Người Làng- Người lính-Người mở đất. Các mẫu người này quy tụ cả các đặc tình "tốt" lẫn "xấu"tùy theo thời thế cụ thể (Bởi bản thân bản tính không có tốt - xấu).Trong cách mạng có thể phát huy bản tính này mà triệt tiêu bản tínhkia, trong chiến tranh có khác đi và nay trong hòa bình xây dựng xã hộicông nghiệp, đô thị hóa, toàn cầu hóa thì lại càng phải khác. Cái "tốt"cái "xấu" cũng thay đổi. Cái cần phát huy, cái cần triệt tiêu cũng khácđi. Nếu không tùy thời mà dùng thì sẽ phạm sai lầm. Ta từng đưa cáctướng tá quân đội, các nhà thơ sang làm kinh tế, quản lý vì họ có những"bản tính rất tốt" của thời chiến song đã thất bại.


Bản sắc dân tộc là sự khác biệt độc đáo của một cá nhân nghệ sĩ, thểhiện trong tác phẩm. Câu hỏi mà họa sĩ các nước nghèo gặp phải khi đốidiện với văn nghệ các nước giàu là: Bản sắc hội họa nước bạn là gì? Vàhình như bạn chịu ảnh hưởng của họa sĩ A,B,C nổi tiếng của Phương Tây?Khi Picasso chép tượng châu Phi, Matisse vẽ như tranh nhà Phật, VanGogh chép tranh Nhật thì họ được coi là sáng tạo. Khi họa sĩ nước nghèocó nét giống Picasso, Matisse hay Van Gogh anh ta lập tức bị chê làquay cóp, ăn phải bả Tây . Tuy nhiên khi gặp một họa sĩ có những sángtác độc đáo nhà phê bình không ngần ngại nói Tôi thấy tranh của bạn rấtViệt Nam, rất Thái Lan... Song làm cho ý kiến xác đáng đó thành phổquát, có trọng lượng trên thị trường tranh thế giới thì cần cả một nềnvăn hóa và nền kinh tế hùng mạnh của quốc gia để tựa lưng. Sự độc đoán,lũng đoạn của phương Tây và các nước giàu trong thẩm định và quảng bávăn nghệ là quá lớn và bất công. Tất nhiên Trung Hoa và Ấn Độ là hainền văn hóa khổng lồ nên con cháu của họ không dễ bắt nạt như vậy vànếu độc đáo họ có lợi thế được công nhận hơn các nghệ sĩ các thuộc cácnền văn hóa "nhỏ, ngoại vi". Văn nghệ phương Tây (được gọi luôn là thếgiới) sẵn sàng ưu ái văn nghệ các nước nghèo với tư cách văn nghệ dulịch, bản địa, thổ dân, thiểu số hay văn nghệ vùng biên. Câu chuyệntrên cũng chứng tỏ một biện chứng cưỡng bức là chỉ có giao lưu, traođổi sống chung với văn nghệ quốc tế ta mới có bản sắc cá nhân, từ thờithực dân -cuộc toàn cầu hóa I -văn nghệ phương Tây đã lấy hiểu biết vàcảm hứng từ các xứ sở khác làm thức ăn cho cuộc tiến hóa của mình. Takhông thể bảo vệ thụ động bản sắc mà chỉ hòa nhập cọ sát và biến đổibản sắc mới xuất hiện và chói sáng. Truyện Kiều, thơ Nôm hay Điêu khắcChăm, Việt, tranh khắc gỗ dân gian, tuồng chèo, nhạc Cung Đình Huế,Quan họ hay Ca trù... chứa đựng bản sắc dân tộc vì từng là sự giaothoa, cọ sát, khai thác lẫn nhau của các dòng văn nghệ, văn hóa khácnhau. Gần đây thì cái áo dài, cái nón tới tranh sơn mài, lụa, sơn dầutừ Đông Dương tới Đổi mới, Thơ Mới, tiểu thuyết, kiến trúc "ĐôngDương", cải lương... đều là những suối nguồn, và "kho chứa" của bản sắcdân tộc. Nó trừu tượng song không chung chung mà nằm ở các tác phẩm cụthể của các tác giả cụ thể. Nếu có những nghiên cứu nhận dạng đượcnhững nét chung nào đó của các tác phẩm, tác giả đó thì ta có thể mơ hồgọi tên "bản sắc dân tộc" ta. Ở dạng rút gọn thì lịch sử văn nghệ làlịch sử của các tác giả độc đáo và các tác phẩm xuất chúng.

Với văn nghệ tôi thiết nghĩ chỉ có mỗi một cách để có "đậm đà bản sắcdân tộc" là trở thành tác giả độc đáo ở tầm dân tộc với những tác phẩmxuất chúng. Tôi cũng tin rằng mình đã vinh dự được đã gặp một số vị đótrong 2/3 thế kỷ qua.

nước chúng ta, sự kiểm soát của công nhân được chế định thành luậtpháp, nhưng nó chỉ vừa mới bắt đầu thấm vào đời sống, thậm chí vừa mớibắt đầu thấm vào ý thức của đông đảo quần chúng vô sản mà thôi. Trongcông tác cổ động, chúng ta chưa nói đầy đủ, mà những công nhân và nôngdân tiên tiến cũng không suy nghĩ, không nói đầy đủ đến điều sau đây:không có chế độ kế toán và kiểm soát trong sự sản xuất và phân phối sảnphẩm, thì những mầm mống của chủ nghĩa xã hội sẽ bị tiêu diệt, thì cónghĩa là ăn cắp quốc khố (vì tất cả của cải đều thuộc về quốc khố màquốc khố đây lại chính là Chính quyền xô-viết, chính quyền của đa sốnhững người lao động); cẩu thả đối với việc kiểm kê và kiểm soát làtrực tiếp giúp sức cho bọn Coóc-ni-lốp Đức và Nga, là những kê chỉ cóthể lật đổ chính quyền của những người lao động, nếu chúng ta khônggiải quyết được nhiệm vụ kiểm kê và kiểm soát; bọn chúng được sự giúpđỡ của toàn bộ giai cấp tư sản mu-gích, của bọn dân chủ - lập hiến, củabọn men-sê-vích và bọn xã hội chủ nghĩa - cách mạng cánh hữu, đang"rình" chúng ta, đang chờ thời cơ thuận lợi. Mà chừng nào sự kiểm soátcủa công nhân chưa trở thành sự thật hẳn hoi, chừng nào những công nhântiên tiến chưa tổ chức và chưa tiến hành mộtcuộc tấn công thắng lợikhông khoan nhượng chống tất cả những kẻ vi phạm sự kiểm soát ấy, hoặcnhững kẻ tỏ ra thờ ơ về mặt đó, thì chừng đó sẽ không thể nào tiến từbước thứ nhất (thực hiện việc kiểm soát của công nhân) lên bước thứ haitrên con đường đi tới chủ nghĩa xã hội, tức là bước chuyển sang việccông nhân điều tiết sản xuất.

Nhà nước xã hội chủ nghĩa chỉ có thể ra đời dưới hình thức một hệ thốngnhững công xã sản xuất và tiêu dùng biết tính toán một cách thật thà sựsản xuất và tiêu dùng của mình, biết tiết kiệm lao động, không ngừngtăng năng suất và do đó tạo điều kiện giảm ngày lao động xuống bảy giờ,sáu giờ hay ít hơn thế nữa. Trong lĩnh vực đó, người ta sẽ không thểnào không dùng đến sự kiểm kê và kiểm soát chặt chẽ nhất và toàn diệnnhất của toàn dân đối với lúa mì và việc sản xuất lúa mì (rồi đến tấtcả những sản phẩm cần thiết khác). Chủ nghĩa tư bản đã để lại cho chúngta những tổ chức quần chúng có thể làm giảm nhẹ việc chuyển sang kiểmkê và kiểm soát một cách rộng rãi sự phân phối các sản phẩm: đó lànhững hội tiêu dùng. ở Nga, những hội này phát triển kém hơn ở các nướctiên tiến, nhưng dù sao cũng có được hơn 10 triệu hội viên. Sắc lệnh vềcác hội tiêu dùng67 vừa được công bố là hiện tượng hết sức tiêu biểu:nó cho ta thấy rõ hiện nay đặc điểm của tình hình và nhiệm vụ của nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa xô-viết là như thế nào. Vănhoá là nền tảng làm nên những nét khu biệt của một dân tộc (peoples),một cộng đồng tộc người (ethnic groups) này với những dân tộc - cộngđồng tộc người khác. Như vậy rõ ràng, văn hoá Việt có những điểm độcđáo riêng tạo nên tính cách, lối sống, tâm lý ... của người Việt Nam.

Người ta thường nói "Văn hoá là tất cả những giá trị vật chất và tinhthần mà con người đạt được tiến trình phát triển của lịch sử", tức là:tất cả những gì con người tạo ra và đạt được trong quá trình tương tácvới tự nhiên và xã hội là văn hoá. Và theo đó, các nhà nghiên cứu đãchia văn hoá thành 2 lĩnh vực là: văn hoá vật chất và văn hoá tinhthần. Và khi đã chia ra như vậy thì không thể bao hàm hết những giá trịvăn hoá mà con người đạt được trong quá trình phát triển của lịch sử.

Ví dụ ngôi nhà chẳng hạn! Bản thân ngôi nhà thuộc về văn hoá vật chấtnhưng khi sử dụng ngôi nhà đó như thế nào, bài trí ra sao, vào mục đíchgì (làm nhà thờ, làm bếp, làm nơi ở, làm lớp học, hội trường...) thì nóđòi hỏi con người chúng ta phải có những hành vi đối xử phủ hợp vớichức năng của nó. Vậy ngôi nhà không còn thuộc về văn hoá vật chất mộtcách đơn thuần mà nó đã bao gồm những giá trị văn hoá tinh thần rồi.

Cũng trong ngôi nhà đó, con người chúng ta thực hiện những hành vi ứngxử hàng ngày giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân với tập thể... vậy thìnhững giá trị đó thuộc về văn hoá vật chất hay văn hoá tinh thần???

Như vậy rõ ràng việc chia văn hoá ra thành hai hệ thống giá trị trênchưa bao quát được hết những gì có ở văn hoá. Những mối quan hệ của cánhân với cá nhân, cá nhân với gia đình - dòng tộc, cá nhân với cộngđồng đóng một vai trò đặc biệt quan trọng để hình thành những giá trịvăn hoá. Như thế có nghĩa là, văn hoá còn bao gồm hệ thống những giátrị quy định trong giao tiếp, đó là văn hoá xã hội hay gọi là văn hoátổ chức quan hệ xã hội.

Vấn đề đặt ra ở đây là, dân tộc Việt Nam chúng ta có lịch sử 4000 nămvăn hiến theo cách nói dân gian nhưng cái gì làm nên bề dày văn hoáViệt chúng ta? Những giá trị văn hoá Việt Nam là gì?

Khi nói đến châu Á thì đa số mọi người trên thế giới đều nghĩ ngay đếnTrung Quốc với lịch sử vĩ đại hàng nghìn năm, một trong những nền vănhoá lớn của thế giới đã đem ảnh hưởng của mình đến với các nước lân cậncũng như trên toàn thế giới. Vì vậy có khá nhiều người ngạc nhiên khibiết rằng Việt Nam, một nước nhỏ bé ngay sát Trung Quốc và từng bịTrung Quốc đô hộ trong 1000 năm lại có một hệ thống ngôn ngữ, chữ viếtcũng như những phong tục tập quán… khác với Trung Quốc. Vậy đâu là cơsở để tạo nên một nền văn hoá Việt Nam với những bản sắc riêng của nó?

Có khá nhiều định nghĩa khác nhau về văn hoá nhưng một cách đơn giản tacó thể hiểu: văn hoá là mối quan hệ giữa thế giới biểu tượng trong ócmột cá nhân hay một tộc người với cái thế giới thực tại ít nhiều đã bịcá nhân hay tộc người này mô hình hoá theo cái mô hình trong biểutượng. Điều biểu hiện rõ nhất cho mối quan hệ này, đó là văn hoá dướihình thức dễ thấy nhất, biểu hiện thành một sự lựa chọn riêng của cánhân hay tộc người, khác các kiểu lựa chọn của các cá nhân hay tộcngười khác.

Nói đến bản sắc văn hoá tức là ta nói đến cái mặt bất biến của văn hoátrong suốt quá trình phát triển của lịch sử. Đối với văn hoá Việt Namthì chúng ta có thể nhận thấy một số đặc điểm riêng biệt chính như vềTổ quốc, gia đình - làng xã, thân phận, diện mạo.

* Đối với con người Việt Nam thì Tổ quốc là lớn hơn tất cả. Chính vìvậy mà sự tiếp thu các nền văn hoá khác, đặc biệt là văn hoá TrungQuốc, đều bị điều chỉnh qua cái lăng kính Tổ quốc đó. Người Việt Namchỉ tiếp thu những cái cần thiết của văn hoá Trung Quốc để bảo vệ chủquyền dân tộc chứ không bắt chuoc một cách máy móc.

Đạo Lão với những quan điểm chống lại chính trị không tìm được cho mìnhchỗ đứng ở Việt Nam. Đạo Nho được truyền vào Việt Nam và được lấy làmcơ sở cho thi cử, nhưng văn học chữ Hán của Việt Nam từ đầu đến cuốiđều là văn học yêu nước, của người dân đất Việt tự hào về truyền thốnggiữ gìn độc lập dân tộc.

Ngay cả tôn giáo luôn có xu hướng phủ định chính trị, phủ định đất nướcđể mở rộng tầm ảnh hưởng và độc chiếm tư tưởng của tín đồ, thì khi dunhập vào Việt Nam như đạo Phật, đạo Thiên chúa, hay được sinh ra nhưđạo Cao Đài đều phải có thay đổi phù hợp để có thể tồn tại được ở ViệtNam.

* Vì đất nước Việt Nam được hình thành dựa trên một biển các công xã tựquản, nên con người Việt Nam trước hết là con người của gia đình, củalàng xã. Chế độ quân chủ của Việt Nam ngày xưa vì thế mà mang tính nướcđôi. Làng xã giúp chính quyền trung ương trong việc quản lí, thu thuế,tuyển quân… nhưng nó cũng lại bảo vệ những con người sống trong đó. Nóinhư thế tưởng chừng lại có sự mâu thuẫn giữa lợi ích của gia đình, làngxã với lợi ích của đất nước. Nhưng không phải như vậy, truyền thống vănhoá Việt Nam không bao giờ xem quyền lợi gia đình đối lập lại với quyềnlợi Tổ quốc. Cũng chính vì thế mà các ông vua Việt Nam không thể làm cỏcả một khu vực hay tập trung sức dân để xây đắp những công trình quy mônhư vua chúa Trung Quốc và các nước ĐNA khác.

Ông vua Việt Nam chỉ có thể huy động sức dân mà dân vẫn theo vào haiviệc vì nó liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, đó là: chốnggiặc ngoại xâm và đắp đê điều. Do đó hai kiến trúc vĩ đại nhất của nềnvăn hoá Việt Nam chính là hệ thống đê điều và hệ thống kênh mương.

* Trước khi bị Pháp xâm lược thì con người Việt Nam có một thân phậnriêng, không phải ai muốn làm gì anh ta cũng được. Người dân hoàn toànkhông bị lệ thuộc vào kinh tế hay chính trị của kẻ mạnh.

Người dân được che chở đặc biệt và đảm bảo sống yên ổn nếu như người đósống lương thiện và đạo đức. Nhìn sang châu Âu trước phong trào dân tộcthì người nông nô, người nô lệ không có thân phận, người dân trong mộtcông quốc cũng không có thân phận vì họ thuộc vào một công quốc nào đólà tuỳ vào ý thích của ông chủ. Khi các nước bị chia cắt với nhau nhưthế thì người dân chỉ biết đến lãnh chúa của họ chứ họ không quan tâmtới thân phận riêng của họ như là một người dân.

Trung Quốc dưới thời kì quân chủ, người dân cũng không có thân phận khivua chúa với sức mạnh của bạo lực quân sự có thể giết sạch dân một vùnghay tru di tam tộc, cửu tộc một dòng họ nào đó.

Do bắt chiếc Trung Quốc, thỉnh thoảng ở Việt Nam cũng có chuyện tru ditam tộc hay giết người hàng loạt như nghi án vườn Lệ Chi hay nghi ánHoa Lâm. Những nghi án này đều được viết lại, truyền lại với thái độchê trách của những nhà viết sử và của nhân dân.

* Nếu như con người sinh ra đã có Tổ quốc và gia đình thì thân phận vàdiện mạo là thuộc tính xã hội cấp cho anh ta. Trong xã hội cổ xưa thìcon người có thân phận nhưng hầu hết không có ý thức về diện mạo củamình. Ví dụ như người là chủ nô, người là nô lệ được xếp vào theo đẳngcấp của họ nhưng họ không có ý thức về diện mạo.

Trong xã hội còn mang tính chất cổ xưa như người Êđê, Giarai ở TâyNguyên, hình phạt nặng nhất đối với con người để trừng trị không phảilà cái chết. Vì họ quan niệm khi người đó chết đi thì sẽ đầu thai trởlại bộ tộc của chính mình. Hình phạt nặng nhất đó là bị đuổi ra khỏicộng đồng, vì như vậy người đó mất đi thân phận của mình.

Xã hội Trung Quốc cũng phân ra quân tử với tiểu nhân nhưng cũng là theothân phận chứ không phải là theo diện mạo. Con người có ý thức về diệnmạo mình nhất đó là các ẩn sĩ, các hoà thượng. Họ tìm thấy giá trị cánhân của họ trong một sự đối lập với tập tục, và chấp nhận những thiệtthòi về mình để có được một niềm sung sướng mới: ý thức về diện mạo.

Xã hội Việt Nam được xây dựng trên cơ sở là những làng xã, ý thức vềdiện mạo xuất hiện khi người dân cố gắng tách ra khỏi cộng đồng ở mộtmặt nào đó. Khi ở nông thôn có nhiều tổ chức khác nhau cùng tồn tại thìdiện mạo được hình thành trong cương vị đảm nhiệm ở từng tổ chức một.



Một quy chế phổ biến ở các làng Việt Nam là phải góp một số tiền lớn đểcử vào hội đồng hào mục của làng. Vì thế trong làng có các chức sắc,các chức sắc này chỉ có giá trị trong nội bộ làng nhưng rất hấp dẫn đốivới dân làng. Các làng còn có tục khao vọng cho các chức sắc mới. Khaovọng chỉ có mục đích khẳng định diện mạo mới của con người ăn khao vàtừ nay mọi người phải đối xử với anh ta theo diện mạo mới.

Ta có thể nhận thấy qua các bộ sách từ xưa để lại, trong tâm thức cácnhà Nho trước đây các thành tố “Tổ quốc, gia đình – làng xã, thân phậnvà diện mạo” đều hiện diện rất rõ ràng. Nó thiếu các yếu tố cơ bản củavăn hoá thế giới hiện đại như: tính toàn nhân loại, tính duy lí, tự docá nhân và sự quan tâm tới lợi ích vật chất.

theo Thùy Dung anet.vn
Đăng lúc 29-7-2009 09:52 AM | Xem tất
Bản sắc dân tộc cũng như chính những nét đẹp riêng của nó. Như Việt Nam mình có tà áo dài đúng không nhỉ? Hiii
Đăng lúc 29-7-2009 10:15 AM | Xem tất
HNL  có định nghĩa đc văn hóa là gì ko
 Tác giả| Đăng lúc 29-7-2009 10:24 AM | Xem tất
HNL  có định nghĩa đc văn hóa là gì ko
Trích dẫn bài viết của Saokim999 vào lúc 29/7/2009 10:15 AM


bác lại cứ hỏi khó em cái này cũng mù mịt nên cần tìm hiểu thêm...
Giờ định nghĩa 2 từ đó nó cừ lờ mờ theo "hiểu nghĩa" của những gì ta bắt gặp mà thôi.
Hi vọng có những bài viết để thế hệ 9x đọc và hiểu... sẽ thay đổi nhiều cái tốt hơn thui
Đăng lúc 29-7-2009 10:46 AM | Xem tất
cụm từ "Bản sắc văn hoá dân tộc" thể hiện nét đặc trưng của văn hoá Việt nam chúng ta
Đăng lúc 29-7-2009 11:04 AM | Xem tất
Bản sắc văn hoá của một dân tộc không phải là hình thức bên ngoài, không phải khi ta tái hiện lại những lệ làng xưa, những ngày lễ lạc cúng bái từ các đình chùa, tổ chức những lễ hội rình rang với trang phục loè loẹt, cờ phướn đủ màu… thì ta sẽ giữ gìn được bản sắc văn hoá.

Thực sự đó chỉ là lớp sơn hào nhoáng bên ngoài hay nói đúng hơn là những vở diễn gượng ép nếu như lòng người đã từ lâu không còn ngưỡng vọng. Người Việt giữ tục thờ cúng ông bà, đi chùa để cầu an cho gia đình, cho con cháu và quốc thái dân an.

Nhưng từ lòng tín ngưỡng đến mê tín chỉ cách nhau lằn ranh mỏng manh, và giữ gìn bản sắc văn hoá chính là công việc cực kỳ tế nhị để vừa nương theo được thế giới tâm linh rất trong sáng của con người vừa không buông lỏng để bị hoen ố vì những kẻ buôn thần bán thánh.

Văn hoá dân tộc phải được hiểu bằng chiều sâu trong tâm hồn con người, trong nếp sống, trong cách ứng xử, trong nếp nghĩ đặc thù của người Việt Nam. Cái nếp nghĩ và nếp sống ấy nó lặn sâu trong từng mỗi con người, và sẽ khó thể nhận biết nếu nó không có môi trường bùng dậy.
Đăng lúc 29-7-2009 06:26 PM | Xem tất
Văn hoá dân tộc phải được hiểu bằng chiều sâu trong tâm hồn con người, trong nếp sống, trong cách ứng xử, trong nếp nghĩ đặc thù của người Việt Nam. Cái nếp nghĩ và nếp sống ấy nó lặn sâu trong từng mỗi con người, và sẽ khó thể nhận biết nếu nó không có môi trường bùng dậy

liệu có đúng ko đây
Đăng lúc 2-8-2009 06:21 PM | Xem tất
Người ta có thể đánh rơi 1 túi tiền cho ta nhặt,,, nhưng không ai đánh rơi 1 nền văn hóa cho ta nhặt cả.....

NHưng mình nhìn cái nè : "yêu" quá cơ

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng
Bạn phải đăng nhập mới được đăng bài Đăng nhập | Đăng ký

Quy tắc điểm

Hosting chuyên nghiệp by VTHOST.
Truyen tai iWIN | , > Quảng cáo liên hệ admin@traitimyenbai.net

Phòng tối|Lưu trữ|Diễn đàn Yên Bái Community Guidelines |

GMT+7, 30-9-2014 11:58 PM , Processed in 0.121070 second(s), 27 queries .

Powered by Discuz! X3.2

© 2001-2013 Comsenz Inc.

Trả lời nhanh Lên trên Trở lại danh sách